شمس الدين محمد تبريزى مغربى

14

ديوان كامل شمس مغربى ( بانضمام رساله جام جهان نما ) ( فارسى )

فهرست كتابهاى ايشان به شماره 8732 در كتابخانه مركزى ثبت شده است موجود بوده ( در 7 صفحه ) آقاى دكتر يار شاطر در كتاب شعر فارسى در عهد شاهرخ از آن ياد كرده‌اند به‌طورىكه اظهار مىداشتند اين نسخه را ديده و از آن استفاده كرده‌اند متاسفانه نشانه‌اى از اين رساله نيافتم محمد على تربيت در كتاب دانشمندان آذربايجان از مشخصات دقيق اين رساله سخن گفته‌اند و حتما آن را در اختيار داشته‌اند ، تحقيقاتى كه به عمل آوردم اين نسخه نيز نه در دست فاميل مرحوم تربيت مانده و نه در كتابخانه ملك كه خريدار كتابهاى كتابخانه تربيت بوده است . مرحوم تربيت نوشته‌اند . رساله درر الفريد مشتمل بر سه اصل توحيد و افعال و صفات خدا به زبان فارسى است در گيلان تأليف شده و با جمله سُبْحانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ شروع مىشود 1 * ج - جام جهان‌نما - اين رساله فارسى در 9 صفحه بانضمام يك 2 * دايره است . مغربى در مقدمه سبب تاليف رساله را چنين بيان كرده است . كه طايفه دوستان كه طايفه دوستان كه طالب علم توحيد بودند و محب قدم تحقيق و تجريد و از الفاظ ائمه ايشان را برد اليقين حاصل نمىشد . . . از اين فقير التماس كردند كه رساله‌اى كه جامع كليات علم توحيد و مراتب وجود باشد بساز و از براى هر مرتبه دايره‌اى بپرد از التماس ايشان را اجابت كردم . . . و رساله را نام جام جهان‌نماى كردم و اين رساله مشتمل است بر دو قوس و خطى كه بين القوسين برزخ است . احمد بن موسى رشتى استادى كه دو نوبت نزد مغربى جام جهان‌نما را خوانده و بر مشكلات آن وقوف يافته و بر حضور حواشى نوشته و اجازه‌نامه به خط مغربى داشته است . شرحى مفصل بر جام جهان‌نما دارد . درباره رساله جام جهان‌نما گويد : رساله را مصنف عليه‌الرحمه سه اسم نهاده اول كليات علم توحيد دوم مراتب وجود سيم جام جهان‌نماى و مصنف اين كتاب مولانا محمد شيرين است عليه‌الرحمه و اين كتاب راز شرح قصيده فارضيه 3 * انتخاب كرده است الحق يد بيضا نموده است *